De Fluister Review

Met deze korte roman uit 1887 introduceerde Arthur Conan Doyle een figuur die de misdaadliteratuur voorgoed zou herijken. Doyles proza is helder en economisch; hij verspilt geen woord aan sfeer die de redenering niet dient, en juist die soberheid geeft de deducties van Holmes hun glans. De opbouw is opmerkelijk. Het eerste deel volgt Watson, wiens nuchtere verwondering de lezer een ingang biedt, terwijl het tweede deel abrupt terugkeert naar een verleden in de Amerikaanse woestijn. Die breuk oogt onhandig en is dat deels ook, maar zij verraadt een schrijver die het detectiveverhaal nog aan het uitvinden is en de vorm oprekt tot hij past. Thematisch draait het boek om de belofte dat waarneming tot waarheid leidt, een gedachte die de negentiende eeuw diep aansprak. Wie de canon van Holmes wil begrijpen, begint hier, bij de eerste ontmoeting en de eerste redenering. Als kennismaking blijft het onmisbaar, ook waar het als roman nog zoekt. Een fundament, eerder dan een hoogtepunt, en om die reden onmisbaar.