Biografie

Joan Louise Barfoot werd op 17/05/1946 geboren in Owen Sound, een kleine stad aan de Georgian Bay in Ontario. Ze bracht haar eerste achttien jaar door op een schrale, rotsachtige boerderij net buiten die stad, waar haar ouders vee hielden. Als kind las ze de boeken van L.M. Montgomery, later ontdekte ze Margaret Laurence, die haar ervan overtuigde dat literatuur niet over grootse tragedies hoeft te gaan om groot te zijn. Een leraar die haar zei dat ze goed schreef en aan een beroep met woorden moest denken, bepaalde mee de richting die ze insloeg. Als eerste van haar familie ging ze studeren en in 1969 studeerde ze af in de Engelse taal- en letterkunde aan de University of Western Ontario.

Ze koos daarna bewust voor de journalistiek en werkte als verslaggever en redacteur bij verschillende kranten in Ontario, onder meer de Owen Sound Sun-Times, de Windsor Star en de London Free Press. Het vak bleek een uitgelezen voorbereiding op de fictie. Als journalist kon ze situaties binnengaan die voor anderen gesloten blijven en vragen stellen die anderen niet mogen stellen. In diezelfde toegang school ook haar onvrede, want de journalistiek liet haar in levens duiken en er meteen weer uit stappen, zonder ooit te weten hoe die levens afliepen. Die onvoltooidheid dreef haar naar de roman, waar tijd en ruimte zijn om te blijven kijken.

Haar debuut Abra verscheen in 1978 en won datzelfde jaar de Books in Canada First Novel Award. Het is het verhaal van een vrouw die haar man en twee kinderen achterlaat om alleen in een bosgebied te gaan wonen, met achterlating van een briefje waarin ze vraagt niet naar haar te zoeken. Twee jaar later verscheen het boek in het Verenigd Koninkrijk onder de titel Gaining Ground. Dancing in the Dark uit 1982, waarin een vrouw vanuit haar opsluiting terugblikt op de moord op haar ontrouwe echtgenoot, werd in 1986 verfilmd met Martha Henry in de hoofdrol en won drie Genie Awards, die toekwamen aan de makers van de film en niet aan Barfoot zelf. In de romans die volgden bleef zij het huiselijke leven behandelen als de plaats waar de scherpste conflicten zich afspelen. Duet for Three (1985) en Family News (1989) gaan over moeders en dochters, Plain Jane (1992) over een teruggetrokken bibliothecaresse die begint te corresponderen met een veroordeelde misdadiger. In 1992 ontving ze de Marian Engel Award, toegekend aan een Canadese romanschrijfster halverwege haar loopbaan voor het geheel van haar werk.

Met Critical Injuries (2001), over een vrouw die door een kogel verlamd raakt en de jongen die haar neerschoot, bereikte haar werk zijn ruimste internationale weerklank. De roman stond op de shortlist van de Trillium Book Award en in 2002 op de longlist van de Man Booker Prize. Luck (2005), een tragikomedie over een huishouden in de nasleep van een onverwacht sterfgeval, haalde de shortlist van de Scotiabank Giller Prize. Haar elfde roman, Exit Lines, verscheen in 2009 en speelt zich af in een woonzorgcentrum waar vier bewoners een pact sluiten. Haar werk is vertaald in het Frans, Duits, Italiaans, Russisch en verschillende Scandinavische talen en verscheen in het Engels in Canada, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Western University verleende haar in 2013 een eredoctoraat. Ze woont in London, Ontario.

Bijna vijftig jaar na de eerste publicatie kreeg haar debuut een tweede leven. Faber gaf het op 30/07/2026 opnieuw uit onder de titel Gaining Ground, met aanbevelingen van onder anderen Margaret Drabble, Sarah Hall, Max Porter en Samantha Harvey. Over haar eigen werkwijze is Barfoot altijd terughoudend geweest. Ze gaf af en toe les in creatief schrijven, maar besprak haar werk in wording met niemand, omdat schrijven volgens haar een volstrekt persoonlijk genoegen en raadsel hoort te blijven. Pas wanneer een boek de wereld in gaat, zegt ze, wordt het interessant, want dan brengen lezers hun eigen leven mee en worden zij medeauteur.