Annemarie Haverkamp

1975 ( Nederland )

Annemarie Haverkamp schrijft over het leven dat zich niet naar een plan voegt. Achttien jaar lang hield zij in columns het bestaan bij van haar zoon Job, geboren met een zeldzame chromosoomafwijking, en zij deed dat zonder de troostende omweg die dergelijke verhalen doorgaans nemen. Toen zij die stof in 2019 in een roman onderbracht, leverde dat een debuut op dat als eerste zowel de Bronzen Uil als de Anton Wachterprijs won. Haar werk laat zien dat de nabijheid van de journalist en de verbeelding van de romanschrijver elkaar niet uitsluiten.

Biografie

Annemarie Haverkamp werd in 1975 geboren. Haar exacte geboortedatum is niet publiek gedocumenteerd: zowel haar uitgeverij als haar literair agent vermelden uitsluitend het jaartal, en zij maakt de datum zelf niet openbaar. Zij studeerde culturele antropologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, de stad waar zij sindsdien woont en werkt en die in haar werk telkens terugkeert. De antropologische blik, gericht op wat mensen doen wanneer het bestaan zich niet naar hun verwachtingen schikt, heeft haar journalistiek nooit verlaten. Haar loopbaan begon bij dagblad De Gelderlander, waar zij achtereenvolgens redacteur, redactiechef en columnist was en later leiding gaf aan het stadsmagazine Luxity. In 2004 begon zij een columnreeks die aanvankelijk was ingegeven door haar zwangerschap, die samenviel met die van de toenmalige prinses Máxima. Haar zoon Job werd geboren op 04/02/2004, met een zeldzame chromosoomafwijking waarvan de naam nooit publiek is gemaakt. Wat als een tijdelijke reeks was bedoeld, groeide uit tot achttien jaar wekelijkse observaties, gebundeld in vijf delen die tussen 2007 en 2022 verschenen. In oktober 2011 werd zij hoofdredacteur van Vox, het onafhankelijke magazine van de Radboud Universiteit. Die functie bekleedde zij elf jaar; per 01/01/2023 legde zij het hoofdredacteurschap neer, waarna zij als redacteur aan het blad verbonden bleef. Daarnaast publiceert zij in AD en NRC, en sinds mei 2023 schrijft zij een column voor LINDA, waarin zij onderzoekt wie zij is nu het moederschap dat haar schrijven zo lang bepaalde is weggevallen. Haar romandebuut De achtste dag verscheen op 08/03/2019 bij Lebowski Publishers. Het boek volgt de timmerman Egbert, die in een afgelegen grenslandschap alleen achterblijft met zijn ernstig gehandicapte zoon Adam en, wetend dat hem weinig tijd rest, zeven dagen neemt om over hun beider lot te beslissen. De roman werd op 12/10/2019 bekroond met de Bronzen Uil voor het beste Nederlandstalige debuut en in 2020 met de Anton Wachterprijs, waarmee Haverkamp de eerste auteur werd die beide debuutprijzen op haar naam bracht. In 2021 volgde Ik heb geleefd, waarvoor zij twee jaar lang sprak met ruim zeventig mensen die wisten dat zij spoedig zouden sterven, gesprekken die uiteindelijk meer over het leven dan over de dood bleken te gaan. Op 21/11/2021 overleed Job plotseling aan een longontsteking, ruim twee maanden voor zijn achttiende verjaardag. Het boek van Job, verschenen op 31/05/2022, brengt achttien jaar observaties samen tot wat de uitgeverij een monument voor een ontwapenend kind noemt; het werd eind 2022 door het publiek gekozen tot NPO Radio 1 Non-fictieboek van het Jaar. In opdracht van de gemeente Nijmegen schreef zij vervolgens de vijfde Nijmegen-roman, na A.F.Th. van der Heijden, Jaap Robben, Thomas Verbogt en Tessa de Loo. Die roman, Het huis dat alles zag, verschijnt op 10/09/2026 bij Thomas Rap en speelt zich af rond het middeleeuwse Besiendershuis aan de Waal.

Bronzen Uil 2019, voor De achtste dag
Anton Wachterprijs 2020, voor De achtste dag
NPO Radio 1 Non-fictieboek van het Jaar 2022, voor Het boek van Job

Haverkamp beweegt zich tussen literaire non-fictie en roman, met de column als vormende school. Haar zinnen zijn kort, concreet en vrijwel zonder sentiment, waardoor de zwaarte van haar onderwerpen bij de lezer terechtkomt in plaats van bij de verteller. Humor en nuchterheid houden bij haar het tragische in evenwicht, en de precisie waarmee zij een detail kiest verraadt haar journalistieke scholing.