Biografie

Anne Brontë werd op 17/01/1820 geboren in de pastorie van Thornton, in het West Riding van Yorkshire, als zesde en jongste kind van de Ierse predikant Patrick Brontë en Maria Branwell, dochter van een koopman uit Cornwall. Kort na haar geboorte verhuisde het gezin naar Haworth, het dorp op de rand van de heide dat voorgoed met de naam Brontë verbonden zou blijven. Haar moeder stierf in 1821, en de opvoeding van de kinderen kwam grotendeels in handen van hun tante Elizabeth Branwell, een strenge methodiste wier geloofsopvattingen Anne diep zouden beïnvloeden. De twee oudste zusjes, Maria en Elizabeth, stierven in 1825 na een verblijf op de kostschool van Cowan Bridge, zodat Anne opgroeide met Charlotte, Emily en haar broer Branwell. Samen schiepen de kinderen uitvoerige verzonnen werelden; Anne en Emily bouwden aan het rijk Gondal, waarvoor Anne tot aan het einde van haar leven gedichten bleef schrijven.

Anne werd tot 1835 thuis onderwezen door haar vader en tante, en bezocht daarna de school van Roe Head, waar Charlotte lesgaf. Zij was de enige van de zusters die langere tijd als gouvernante werkte en daar ook in volhardde. In 1839 trad zij in dienst bij de familie Ingham op Blake Hall, een betrekking die na negen moeizame maanden werd beëindigd, en van 1840 tot 1845 werkte zij bij de familie Robinson op Thorp Green Hall, nabij York. Daar wist zij het vertrouwen van de dochters te winnen, met wie zij levenslang bevriend bleef, en reisde zij elke zomer mee naar de badplaats Scarborough, waar zij een blijvende liefde voor de zee opvatte. In 1843 bezorgde zij haar broer Branwell een post als huisleraar bij dezelfde familie; zijn verhouding met de vrouw des huizes leidde in 1845 tot zijn ontslag en tot de ondergang in drank en opium waarvan Anne in Haworth getuige zou zijn.

In 1846 verscheen op kosten van de zusters zelf de bundel Poems by Currer, Ellis, and Acton Bell, waarin Anne eenentwintig gedichten bijdroeg onder de schuilnaam Acton Bell. De bundel verkocht nauwelijks, maar de zusters zetten door met proza. In december 1847 bracht de uitgever Thomas Cautley Newby Agnes Grey uit, samen met Emily’s Wuthering Heights, een ingetogen en vrijwel autobiografische roman over het leven van een gouvernante. In juni 1848 volgde The Tenant of Wildfell Hall, het verhaal van een vrouw die haar aan de drank verslaafde en gewelddadige echtgenoot verlaat en met haar zoon onder een valse naam een nieuw bestaan opbouwt als schilderes. Het boek verkocht goed en veroorzaakte opschudding; critici vonden de stof grof en onbetamelijk. Anne verdedigde zich in het voorwoord bij de tweede druk met de stelling dat het beter is ondeugd te tonen zoals zij werkelijk is dan zoals zij zich zou willen voordoen.

Het jaar 1848 werd voor de familie noodlottig. Branwell stierf in september, Emily in december, en kort daarna werd bij Anne tuberculose vastgesteld. Zij droeg haar ziekte met een opmerkelijke kalmte en stond erop nog eenmaal naar Scarborough te reizen, in de hoop dat de zeelucht haar zou helpen. Daar stierf zij op 28/05/1849, in het bijzijn van Charlotte en hun vriendin Ellen Nussey, negenentwintig jaar oud. Charlotte liet haar ter plaatse begraven op het kerkhof van St Mary, hoog boven de baai; Anne is daarmee de enige van de Brontës die niet in Haworth rust.

Na Annes dood belette Charlotte jarenlang de herdruk van The Tenant of Wildfell Hall, dat zij een vergissing noemde, en in de daaropvolgende eeuw werd Anne doorgaans afgedaan als de minst begaafde van de zusters. Pas vanaf het midden van de twintigste eeuw heeft de literatuurwetenschap haar werk opnieuw gewogen. Haar tweede roman geldt nu als een van de eerste feministische romans in het Engels, en haar nuchtere, morele realisme wordt gelezen als een bewust alternatief voor de romantiek van haar zusters. In 2019 nam de BBC The Tenant of Wildfell Hall op in zijn lijst van honderd meest invloedrijke romans.